Lasserskwalificatie volgens EN ISO 9606 in België
Lasserskwalificatie is het proces waarbij de vakbekwaamheid van lassers wordt beoordeeld en gecertificeerd conform Europese en internationale normen. LCNDTEST begeleidt het volledige kwalificatieproces, van de voorbereiding van de proefstukken tot de afgifte van het lassercertificaat.
Wat is Lasserskwalificatie?
Lasserskwalificatie is een formeel beoordelingsproces waarbij een lasser aantoont dat hij of zij over de vaardigheden en kennis beschikt om lasverbindingen uit te voeren die voldoen aan de kwaliteitseisen van de toepasselijke norm. De kwalificatie omvat het lassen van een of meer proefstukken onder gecontroleerde omstandigheden, gevolgd door niet-destructief en/of destructief onderzoek om te verifiëren dat de lasverbindingen vrij zijn van onaanvaardbare defecten. Bij positief resultaat wordt een lassercertificaat afgegeven dat de geldigheidsperiode, de goedkeuringsbereik (materiaalgroep, dikte, diameter, lasprocessen, lasposities) en de referentienorm vermeldt.
De Europese normenreeks EN ISO 9606 is het referentiekader voor de kwalificatie van smeltlassers. EN ISO 9606-1 behandelt de kwalificatie van lassers voor staal, terwijl EN ISO 9606-2 de kwalificatie voor aluminium en aluminiumlegeringen omvat. Voor machinaal en geautomatiseerd lassen is EN ISO 14732 van toepassing. De kwalificatie-eisen worden bepaald door de essentiële variabelen: het lasproces (111/MMA, 131/MIG, 135/MAG, 136/FCAW, 141/TIG, 15/Plasma, 311/Gaslassen), de materiaalgroep, de proefstukafmetingen (dikte en buitendiameter), de lasverbinding (stomplas, hoeklas), de lasnaaddetails en de laspositie.
LCNDTEST is gespecialiseerd in de volledige begeleiding van lasserskwalificatietrajecten in België. Wij organiseren de kwalificatiebeproevingen, voeren het vereiste niet-destructief onderzoek uit (visueel onderzoek, penetrant of magnetisch onderzoek, radiografie of ultrasoon onderzoek), coördineren het destructief onderzoek (trek-, buig- en macrotesten) met geaccrediteerde laboratoria, en stellen het volledige kwalificatiedossier samen. Onze IWE/IWT-lascoördinatoren begeleiden de lassers en de werkgevers gedurende het gehele proces en adviseren over het optimale kwalificatiebereik.
Kwalificatieproces
Het kwalificatieproces begint met de vaststelling van de vereiste kwalificaties op basis van de productielasverbindingen die de lasser zal uitvoeren. De essentiële variabelen worden gedefinieerd: lasproces, materiaalgroep (volgens CEN ISO/TR 15608), productvorm (plaat of buis), type lasverbinding (stomplas, hoeklas), materiaaldikte, buitendiameter (voor buislassen), laspositie (PA, PB, PC, PD, PE, PF, PG, H-L045) en lasnaaddetails (met of zonder tegenlas, met of zonder keramische onderlegger). Het proefstuk wordt zodanig gekozen dat het goedkeuringsbereik maximaal is voor de uit te voeren productielassen.
Het proefstuk wordt gelast onder toezicht van een erkende inspecteur of examinator. De lasomstandigheden worden nauwkeurig gedocumenteerd: het gebruikte lasproces, het toevoegmateriaal, het beschermgas, de lasparameters (stroomsterkte, spanning, warmte-inbreng) en de voorverwarmingstemperatuur. Na het lassen wordt het proefstuk onderworpen aan de voorgeschreven onderzoeken. Het niet-destructief onderzoek omvat doorgaans 100% visueel onderzoek volgens EN ISO 17637, aangevuld met penetrant of magnetisch onderzoek volgens EN ISO 17637, en radiografisch onderzoek volgens EN ISO 17636 of ultrasoon onderzoek volgens EN ISO 17640 voor stomplassen. Het destructief onderzoek omvat dwarse buigproeven (wortel- en deklaagzijde), een macroscopisch onderzoek en eventueel een trekproef.
Na het succesvol doorlopen van alle onderzoeken wordt het lassercertificaat opgesteld conform het format van EN ISO 9606. Het certificaat vermeldt de identiteit van de lasser, de essentiële variabelen, het goedkeuringsbereik, de resultaten van de onderzoeken en de geldigheidsduur (initieel 3 jaar voor EN ISO 9606-1, verlengbaar met perioden van 2 jaar mits bewijs van continuïteit in het lassen). LCNDTEST archiveert alle kwalificatiedossiers en herinnert de werkgevers tijdig aan de verlengingsdata.
Industriële toepassingen
- Kwalificatie van lassers voor de fabricage van staalconstructies conform EN 1090-2 (uitvoeringsklasse EXC2, EXC3, EXC4)
- Lasserskwalificatie voor de fabricage van drukapparatuur onder de PED-richtlijn 2014/68/EU
- Kwalificatie van buislassers voor de aanleg van procesleiding in de petrochemische en chemische industrie
- Kwalificatie van lassers in roestvast staal, duplex, aluminium en andere speciale legeringen
- Periodieke verlenging en herbeoordeling van bestaande lassercertificaten conform EN ISO 9606
- Kwalificatie van lasoperatoren voor geautomatiseerde en gemechaniseerde lasprocessen conform EN ISO 14732
Voordelen van lasserskwalificatie
- Objectief bewijs van de vakbekwaamheid van de lasser, vereist door alle relevante fabricagecodes en -normen
- Volledige begeleiding door LCNDTEST: van proefstukvoorbereiding tot afgifte van het certificaat
- Geïntegreerde NDO-diensten: alle vereiste niet-destructieve onderzoeken worden intern uitgevoerd
- Optimalisatie van het goedkeuringsbereik om het maximale toepassingsgebied met een minimum aan proefstukken te dekken
- Proactief beheer van certificaatgeldigheden en tijdige herinnering aan verlengingstermijnen
Referentienormen
EN ISO 9606-1 • EN ISO 9606-2 • EN ISO 14732 • EN ISO 15614-1 • ASME Section IX • EN 1090-2
Veelgestelde vragen
Lasserskwalificatie is een formeel beoordelingsproces waarbij een lasser aantoont dat hij of zij over de vaardigheden beschikt om lasverbindingen te maken die voldoen aan de kwaliteitseisen van de toepasselijke normen. De lasser last een proefstuk onder toezicht, waarna dit wordt onderworpen aan niet-destructief en destructief onderzoek. Bij een positief resultaat wordt een lassercertificaat afgegeven dat het goedkeuringsbereik en de geldigheidsperiode vermeldt.
Een lassercertificaat conform EN ISO 9606-1 (staal) is initieel 3 jaar geldig en kan worden verlengd met perioden van 2 jaar, mits de werkgever kan aantonen dat de lasser gedurende de gehele geldigheidsperiode werkzaam is gebleven binnen het goedkeuringsbereik van het certificaat. Voor de verlenging is een bevestiging van de werkgever en een beoordeling door de examinator of de aangewezen instantie vereist.
Het proefstuk wordt onderworpen aan 100% visueel onderzoek, aangevuld met penetrant of magnetisch onderzoek voor de detectie van oppervlaktedefecten, en radiografisch of ultrasoon onderzoek voor de detectie van interne defecten bij stomplassen. Het destructief onderzoek omvat doorgaans dwarse buigproeven (wortel- en deklaagzijde), een macroscopisch onderzoek van de lasdoorsnede en eventueel een trekproef om de mechanische eigenschappen te verifiëren.