Lekdichtheidsproef — Bubble Test in België
De lekdichtheidsproef met bellenvorming toont doorgaande lekken in een lasverbinding of een omhulling. LCNDTEST voert ze uit met perslucht of met een vacuümbox, nooit met helium: een directe methode, goed geschikt voor tanks, leidingen en tankbodems.
Wat is een lekdichtheidsproef met bellen?
De lekdichtheidsproef met bellenvorming is een niet-destructieve methode die doorgaande fouten in een wand of een lasverbinding zichtbaar maakt. Het principe is rechtstreeks: er wordt een drukverschil over de te controleren wand opgebouwd en op de bereikbare zijde wordt een schuimend middel aangebracht. Waar een doorgang de wand kruist, ontsnapt gas en vormen zich met het blote oog zichtbare bellen.\n\nLCNDTEST past twee technieken toe, beide met lucht: inwendige overdruk, wanneer de omhulling op druk kan worden gebracht, en de vacuümbox, wanneer slechts één zijde bereikbaar is. In dat laatste geval wordt een doorzichtige box met afdichting tegen de zone gedrukt en onder onderdruk gezet; omgevingslucht passeert dan de fout van buiten naar binnen en doet het aangebrachte middel schuimen.\n\nWij voeren geen heliumproef uit. De bellenproef met lucht mikt niet op micro-lekken van laboratoriumniveau: ze spoort doorgaande fouten op in industriële omhullingen en lassen, met een onmiddellijk resultaat dat ter plaatse afleesbaar is en zonder zware instrumentatie.
Inspectiemethodiek
De te controleren zone wordt eerst gereinigd en ontvet: een oliefilm of walshuid kan een fout tijdelijk dichtstoppen en een lek maskeren. Vervolgens worden de proefparameters met de klant vastgelegd: beproevingsdruk of onderdrukniveau, houdtijd, keuze van het schuimende middel en het toepasselijke aanvaardingscriterium.\n\nBij inwendige overdruk wordt de omhulling geleidelijk op de afgesproken druk gebracht en lang genoeg gehouden om te stabiliseren. Het schuimende middel wordt met een kwast of sproeier over alle te onderzoeken lassen en aansluitingen aangebracht. De inspecteur observeert het oppervlak gedurende de volledige voorgeschreven tijd: een lek verschijnt als een aangroeiende bel of als een sliert fijne belletjes.\n\nBij de vacuümbox wordt de box in opeenvolgende, overlappende secties verplaatst zodat de volledige las wordt gedekt. Elke positie wordt de vereiste tijd bekeken voor de box verschuift. Elke indicatie wordt aangeduid, gefotografeerd en geregistreerd. Het rapport vermeldt de gebruikte techniek, de toegepaste druk of onderdruk, het gebruikte middel, de gerealiseerde dekking en de exacte plaats van elk gevonden lek.
Industriële toepassingen
- Controle met vacuümbox van bodem- en wandlassen van atmosferische opslagtanks
- Lekdichtheidsproef van leidingen en verzamelleidingen na montage of herstelling
- Verificatie van mantel-, romp- en aansluitlassen op geconstrueerde drukapparatuur
- Beproeving van containers, caissons en gelaste omhullingen voor indienststelling
- Lekopsporing op installaties in bedrijf, aanvullend op een drukproef
Voordelen van de bellenproef
- Onmiddellijk visueel resultaat: het lek wordt nauwkeurig gelokaliseerd, zonder uitgestelde interpretatie
- Bruikbaar wanneer slechts één zijde bereikbaar is, dankzij de vacuümboxtechniek
- Geen ioniserende straling, dus geen afsluitzone en geen stralingsbeschermingsbeperkingen
- Lichte en snelle opstelling, ook op locatie en op hoogte
- Beheerste kostprijs in vergelijking met geïnstrumenteerde lekdetectiemethoden
Referentienormen
EN 1593 • EN ISO 20485 • ASME Section V Article 10 • API 650 bijlage voor tankbodems
Veelgestelde vragen
De bellenproef met lucht beantwoordt aan de gangbare industriële behoefte: doorgaande fouten in een las of een omhulling opsporen, met een onmiddellijk en ter plaatse verifieerbaar resultaat. Heliumdetectie mikt op veel lagere lekdebieten en hoort bij een ander soort installatie. Wij beproeven dus met perslucht of met een vacuümbox, en vermelden dit uitdrukkelijk in elk rapport.
Een drukproef verifieert de mechanische sterkte van de apparatuur bij een druk boven de bedrijfsdruk. Een lekdichtheidsproef verifieert de afwezigheid van lekkage, doorgaans bij een veel lagere druk. Beide zijn complementair en worden vaak na elkaar uitgevoerd.
Ze vereist een voldoende vlak en schoon oppervlak opdat de afdichting van de box houdt. Op complexe geometrieën of zeer onregelmatige oppervlakken verdient inwendige overdruk of een andere methode de voorkeur. Wij beoordelen dit bij de voorbereiding van de interventie.